ئاية هؤي ئاهةنط طصأانمان بؤ هةلَكةوتووة

 

هةركاتصك كة سةركردةكاني كورد كؤدةبنةوة و بةلَصني ثةيوةندييةكي باشتر لة داهاتوياندا دةدةن بة جةماوةر, خةلَك بةشادييةوة دةكةونة ئاهةنط طصأان و بةتةواوةتيش لة بيريان دةضصتةوة كة:

   هؤي ئالَؤزييةكان ضي بوون؟

   ئةو لايةنانة ضؤن أووبةأووي ئالَؤزييةكان بونةوة؟

   ئاية ئةو لايةنانة ئةوةي لة دةستيان دةهات كرديان تا ثصش بة ئالَؤزييوكان بطرن, وة يان لة   كاتصكي طونجاودا ضارةسةريان بكةن؟                    

   ئاية هؤي ئالَؤزييةكان جياوازي أصباز بوون, طرنط بوون بؤ كصشةي نةتةوايةتيمان, يان تةنها كصشةي تايبةت بة لايةنةكان خؤيان بوون؟

• ئاية لة بواري دذايةتيةكاندا ثصشصلي مافةكاني مرؤظ كران, ئةطةر ئا ئةو ثصشصليانة ضؤن مامةلَةيان لةطةلَدا دةكرصت؟

ضي طارانتييةك دراوة كة ئةو أوداوانة دووثات نةبنةوة؟   

 

بصطومان ئةم دياردةية نابصت وةك نيشانةي ساويلكةيي كورد يان كورت بيريي طةلةكةمان تةماشاي بكرصت. ئةم دياردةية تةنها ئةوة دةسةلمصنصت كة طةلي كورد زؤر بةثةرؤشن بؤ ئاشتي ناوخؤ و طيانصكي لصبوردني زؤريان تصداية.

 

بة بأواي من سةركردةكاني كورد زؤر جار سوديان لةم دلَثاكييةي طةلي كورد بينيوة بص ئةوةي دانبنصن بةو تاوانانةدا كة لةكاتي دذايةتييةكانياندا بةرامبةر بة طةلةكةمان ئةنجاميان داوة يان هيض نةبصت داواي لصبوردن لة خةلَك بكةن بؤ ئةنجام داني ئةو تاوانانة.

 

بةم دوايانةش بةأصزان بارزاني و تالَةباني لةطةلَ يةكدا كؤ بونةوة و مذدةي هةنطاوصكي تري زؤر طةورةيان دا بة جةماوةري كورد لة مةأ ئةو ثرؤسةي ئاشتييةي كة ضةند سالَصكة بيري لص دةكةنةوة بةلآم تا ئصستاش جصبةجصي ناكةن. ئةو ثرؤسةي ئاشتييةي كة بؤ كؤتاي هصنان بة شةأة خوصناويةكاني نصوان ثدك و ينك هاتة كايةوة كة لة ناسكترين هةلومةرجي كوردوستاني باشوردا هةلَطيرسصنران و بؤ ضةند سالَصك زيانصكي هصجطار طةورةيان دا لة بزاظي أزطاري خوازي طةلي كورد.

 

ئاية هةلَوصستي ئصمة بةرامبةر بة بةرنامةي داهاتوي دوو حيزبة سةرةكييةكةي كوردوستان دةبصت ضؤن بصت؟

 

لةطةلَ ئةوةشدا كة جةماوةري كورد دلَشادن بة كؤبونةوةكةي بةأصزان بارزاني و تالَةباني و طةش بينن بةو بةيانةي كة لةدواي كؤبونةوةكة دةركرا. لةوةش ئةضصت كة زؤر أؤشنبيري كورديش هةمان هةستي جةماوةريان هةية و دةستي أةزامةندي ئةهصنن بة شاني سةركردةكاندا بؤ ئةو هةنطاوة طرنطةي كة ناويانة, بةلآم من كة لة مصذووي ئةو دوو حيزية وورد دةبمةوة هصندة طةش بين نيم بةو أةداوة ضونكة ئةوةي كراوة لة مةأ ثرؤسةي ئاشاتي زؤر كةمة و ئةطةر هةلومةرجي سياسي ئيستاي كوردوستاني باشور لةبةر ضاو بطرين أةنطة زؤر درةنطيش بصت.

 

زؤر كةمة ضونكة ثرؤسةي ئاشتي لة نصوان ئةو دوو ثارتةدا هيض ثةيوةنديةكي بة كصشة سياسي و ئابوريية سةرةكييةكاني  كوردوستانةوة نيية. واتة ئةطةر ثدك و ينك تفةنط بةيةكةوة نةنصن ئةوة زؤر دلَخؤشكةرة بةلآم ئةوة تةنها ئةوة دةطةيةنصت كة ئةو دوو ثارتة توانيوانة دةستةلآت لة نصوان خؤياندا بةش بكةن و بةردةوامييش بدةن بةو سةركردايةتي كردنة كؤنباوةي كة لة بزاظي أزطاري خوازي كورديدا ضةندين جار سةلمصندراوة كة كاريطةر نيية و ثصويستي بة طؤأانصكي بنةأةتي هةية  تا بؤ كوردي بأةخسصنصت كة كؤتايي بة ذصردةستةيي بهصنن و دةستةلآت بطرنة دةستي خؤيان.

 

لة ضةند نوسيندا من بير و أاي خؤم لة مةأ ئةو طؤأانكارية بنةأةتيانة دةربأيوة كة بة بأواي من زؤر طرنطن بؤ لةناوبردني كصشة ناوخؤييةكاني كوردوستان ئةويش لة أصي دامةزراندني دةزطايةكي سياسي هاوضةرخةوة كة بتوانصت ئةو كصشة ناوخؤييانة بؤ دواجار بنةبأ بكات تا ئصمة بتوانين هةموو توانامان تةرخاني أووبةأوو بوونةوةي دوذمناني كوردوستان بكةين. ثوختةي ثصشنيارةكاني منيش لةم ضةند خالَةي خوارةوةدا طةلآلَة دةكرصن:

 

     سةركردةيةكي بص لايةن و هةلَبذصردراو بؤ ناوضةي كوردوستان

     دةستورصك بؤ كوردوستان كة بة أيفراندؤمصك بكرصت بة ياسا

     سوثايةكي نةتةوةيي كة لة ذصر فةرماندةيي سةركردة هةلَبذصردراوةكةدا دةبصت.

       دةزطايةكي بلآوكردنةوةي نةتةوةيي

     دادطايةكي دةستوريي

 

         دةستوري كوردوستان دةبصت تاقمي ضةكدار لة ناوضةكةدا قةدةغة بكات

         دةستوري كوردوستان دةبصت دةزطاي ثروثاطةندةي حيزبةكان قةدةغة بكات                                 دةستوري كوردوستان دةبصت أصككةوتني نهصني حيزبةكان و ولآتاني دراوسص قةدةغة بكات        

يةكص لة هؤكارة هةرة طرنطةكاني هةر هةنطاوصكي سياسي كاتي طونجاوة بؤ هةنطاوة. بة فيأؤداني ضةندين سالَ لة شةأي ناوخؤي كوردوستاندا ئةوة دةسةلمصنصت كة سةركردةكاني كورد لة طرنطي كات نةطةيشتون. ئةم نةهامةتييةش أةنطة كوردي خستبصتة هةلومةرجصكةوة كة نةتوانن وة خؤ كةونةوة و لة كاتي ثصويستدا بةسةر ئةو نةهامةتيانةدا زالَ ببن. واتة ئةطةر سةركردةكاني كورد لةمة بةدووا هةوليشَ بدةن تةنها هةنطاوي أاست و باشيش بنصن, هصشتا أةنطة لةبةر نالةباري كات بؤيان نةلوصت كة هصزةكاني كورد بة شصوةيةكي كاريطةريانة أصك بخةن. ضونكة ئصمة كة دةلَصين هصزةكاني كورد أصك بخرص ئةمةكارصكي هةروا ئاسان نيية و دةبصت بةسةر ضةند كؤسثصكي زؤر سةختدا زالَ بين. كؤسثي وةك: هةلومةرجي نالةباري سياسي ناوضةكة, كةم تفاقي و كةم ئةزموني هصزة كوردييةكان, كةم تةرخةمي خؤرئاوا و نةتةوة يةك طرتووةكان بؤ يارمةتي داني كوردةكان. واتة دةرفةتصكي ضةند سالَي ثصويستة تا كورد بتوانن نصومالَي خؤيان بةتةوةواوةتي أصك بخةن, بةلآم أةنطة دةرفةتصكي ئةوةندة درصذ بة كورد نةدرصت تا خؤي ئامادة بكات.

 

بصطومان باشترين ضارةسةر ثلانصكي  خؤمالَيية يان بؤ لاداني أذصمي عراق, وة يان بؤ ئازاد كردني ئةو بةشةي كوردوستان كة هصشتا لة ذصر دةستةلآتي أذصمي عراقداية وة أاطةياندني ئازادي كوردوستان بة يةك لايةنة, بةلآم ئةطةر ئصمة واقيع بينانة بأوانينة تواناي ئةو ضةند دةرزةنة هصزة ضةكدارانةي ناو كوردوستان كة هةركاميان بؤ خؤي كوصخايةكة و ضييان ثص باشبصت ئةوة دةكةن, ئةوا بؤمان أون دةبصتةوة كة كارصكي ئةوتؤ نةك لة تواناي هيضكام لةو هصزة بضوكانةدا نيية, بةلَكو ئةو كارة هةرطصز لة بةرنامةي هيضكاميشياندا نةبووة. كةواتة ثلاني خؤمالَي لة لايةن ئةو هصزة شل و شصواو و كةم تفاق و كةم مةشقانةي كوردوستانةوة   ثصشبيني سةركةوتني لص ناكرصت ئةطةر ثالَثشتي ثتةوي دةرةكي نةبصت. هةتا لة هةلومةرجصكي واشدا ئةطةر هصزي بياني لة ماوةيةكي كورتدا دةست بكةن بة طؤأيني أذصمي عراق, ئةوا هصزة كوردييةكان هةتا ئةطةر ئاذاوةش لة نصوانياندا دروست نةبصت أةنطة ئةو ئامادةييةيان نةبصت كة بتوانن بةشي أةواي كورد لة خاكي عراق بؤ كوردةكان بثضأن و ئامادةش بن بيثارصزن ئةطةر لة دواي طؤأيني أذصم كةوتنة مةترسييةوة ضي بة هؤي ئالَؤزي ناوخؤي عراقةوة وةيان بة هؤي ئالَؤزي ناوضةكةوة.

 

بؤية من لصرةدا دةمةوصت بلَصم ئةطةر ثدك و ينك ديسانةوة بة نةرصتصكي عةشايةريانة ئاشتبنةوة و يةكتري بة براياني ثارتي و يةكصتي ناو بةرن لةباتي جاش و خيانةت كار, ئصمة لة أاستيدا هصشتا هؤي تةواوةتيمان بؤ ئاهةنط طصأان بؤ نةأةخساوة ضونكة ئةوة تةنها دةمانباتةوة سةري دصأ.

 

بةهةرحالَ ئةو دوو ثارتة هصشتا زؤرينةي خةلَكي كوردوستانيان لة ثشتة و كردارةكانيان ضارةنوس و دوواأؤذي كوردوستاني باشور دياري دةكةن, بؤية ئةركي أةوةشتيي هةموو أؤشن بيرصكي كوردة كة ئةو دوو ثارتة هانبدةن و فشاري زياتريان بؤ يهصنن تا واز لة سياسةتة كؤنةكانيان بهصنن و سيستةمصكي سياسي هاوضةرخ لة كوردوستاندا دابمةزرصنن بؤ ئةوةي ئةطةري ئازاد بونمان زياتر ببصت.

 

من لةو بأوايةدام كة طةورةترين ئاستةنط بؤ كورد كصشة سياسي و خصلَةكيةكاني ناو خؤيةتي. كاتصك كة ئصمة بةسةر ئةو ئاستةنطة كؤن و دووثات بووانةوةدا زالَ ببين, ئازادي و طةشةكردن لة كوردوستاندا وةدي دصن.

 

كؤتايي

September 23, 2002

 

مالَةوة